Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości

Portugalskie doświadczenia w poprawie stanu powietrza

W dniach 21-26 października odbyła się w Portugalii wizyta studyjna Grupy Roboczej ds. Ochrony Powietrza i Energetyki, poświęcona w głównej mierze zagadnieniom prognozowania i modelowania matematycznego w ochronie powietrza.

 
W Polsce od wielu lat na obszarze niektórych stref utrzymuje się niezadawalający stan jego jakości. Dotyczy to zwłaszcza przekroczeń poziomu dopuszczalnego pyłu PM10, PM2,5 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu). Zgodnie z ostatnim raportem Ocena jakości powietrza za 2016 r., wykonanym przez Inspekcję Ochrony Środowiska, spośród 46 stref w skali kraju stwierdzono przekroczenia: w 35 strefach ze względu na poziomy dopuszczalne pyłu PM10, w 18 strefach ze względu na poziom dopuszczalny pyłu PM2,5 oraz 43 stref ze względu na poziom docelowy benzo(a)pirenu. Z analiz wynika, iż na stan powietrza w kraju negatywnie wpływają zwłaszcza sektory: bytowo – komunalny, transport oraz przemysł, przy czym rozkład procentowy udziału poszczególnych sektorów jest różny w poszczególnych strefach. Jednocześnie przy rozbudowie krajowej sieci monitoringu jakości powietrza obserwuje się wzrost udziału transportu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców.
 
Ponadto, ze względu na problem jakości powietrza przeciwko Polsce prowadzona jest procedura naruszeniowa wszczęta przez Komisję Europejską. Konsekwencją tego, było skierowanie przez Komisję Europejską w grudniu 2015 r. skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W ogłoszonym w dniu 22 lutego 2018 r. wyroku TSUE w Luksemburgu orzekł, że Polska naruszyła prawo UE w zakresie jakości powietrza. Skarga Komisji dotyczyła uchybienia zobowiązaniom przewidzianym odpowiednio w art. 13 ust. 1 w związku z załącznikiem XI, art. 23 ust. 1 akapit 2, jak również w art. 22 ust. 3 w związku z załącznikiem XI, dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy.
 
Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że w kraju od kilku lat prowadzone są zintensyfikowane działania rządu oraz administracji samorządowej, polegające na wprowadzaniu norm dla kotłów o małej mocy, norm dla paliw przeznaczonych do ogrzewania domów oraz uchwał antysmogowych w uzupełnieniu obowiązujących programów ochrony powietrza - planów działań krótkoterminowych oraz programów ograniczania niskiej emisji.
 
Wizyta studyjna w Portugalii miała pomóc w zapoznaniu się z lokalnymi unormowaniami oraz konkretnymi działaniami, jako że kraj ten posiada zarówno duże doświadczenie, jak i konkretne osiągnięcia w poprawie stanu powietrza.
 
Działania te najlepiej widoczne są na przykładzie stolicy kraju, Lizbony, oraz drugiego co do wielkości miasta - Porto. Szczególnie interesujące dla Grupy było zapoznanie się z:
- planem poprawy jakości powietrza dla tych miast i procedurą, którą doprowadziła do ich utworzenia,
- problemami zanieczyszczeń transportowych i sposobami radzenia sobie z nimi,
- środkami podejmowanymi w przypadkach ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń powietrza,
- zintegrowanym systemem transportu miejskiego i warunkami jego funkcjonowania (finansowymi, technicznymi, prawnymi),
- strefami ograniczonego ruchu samochodów (ich tworzenia, konsultacji, zasad wjazdu, itp.),
- zaangażowaniem miasta w alternatywne środki transportu – pojazdy elektryczne,
- tworzeniem i uchwalaniem Planu Gospodarki Niskoemisyjnej,
- finansowaniem działań na rzecz jakości powietrza (środki europejskie, środki własne, źródła zewnętrzne, w tym komercyjne)
- doświadczenia samorządów w zakresie ograniczania emisji zanieczyszczeń do powietrza.
 
Ponadto grupa odwiedziła biokompostownię dla obszaru metropolitalnego Lizbony VALORSUL Amadora i na miejscu miała mozliwość zadania pytań inżynierom, odpowiedzialnym za działanie zakładu, dotyczących jego funkcjonowania i wypełniania norm emisyjnych.
 
Osobnym zagadnieniem było poznanie się z podejściem regulatora – Agencji Ochrony Środowiska – do kwestii nadzoru i współpracy z ośrodkami miejskimi w realizacji ich planów oraz realizacji zadań wynikających z zapisów dyrektywy 2008/50/WE.
 
W trakcie wizyty w Agencji poruszone zostały następujące kwestie:
- zasady realizacji inwestycji w energię odnawialną (wiatraki, panele słoneczne),
- pomiary odorów i regulacji prawnych związanych z ich występowaniem,
- zarządzanie jakością powietrza i modelowanie w analizach przestrzennych oraz działaniach naprawczych,
- efektywne strategie planowania w zarządzaniu jakością powietrza ,
- tworzenie baz danych (meteorologicznych i emisyjnych) do celów modelowania,
- prognozowanie występowania zanieczyszczeń powietrza.
 
Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że w Polsce na poziomie krajowym rozpoczną się prace nad wdrażaniem (począwszy od 2019 r.) zmian w ocenie jakości powietrza, wprowadzonych do prawodawstwa poprzez ustawę z dnia 14 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. poz. 88), która wprowadziła modelowanie matematyczne transportu i przemian substancji w powietrzu na poziomie krajowym, ostatnim punktem wizyty było zapoznanie się doświadczeniami ekspertów w zakresie modelowania wiodącego w Unii Europejskiej  Uniwersytetu w Aveiro.
Kalendarium
Netletter
 

Skorzystaj z możliwości otrzymywania najnowszych informacji Sieci.

Dodaj e-mail do listy otrzymujących Netletter o Sieci.

Portal współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

Copyright © 2013 GDOŚ. Wszystkie prawa zastrzeżone.